Τι είναι το Bull Market και το Bear Market;
Στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα συναντήσουμε πολύ συχνά δύο όρους:
Bull Market — Ανοδική Αγορά
και
Bear Market — Πτωτική Αγορά
Οι όροι χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μεγαλύτερες περιόδους κατά τις οποίες μια αγορά κινείται γενικά ανοδικά ή πτωτικά.
Δεν σημαίνουν όμως ότι η τιμή κινείται κάθε ημέρα προς την ίδια κατεύθυνση.
Τι είναι το Bull Market;
Bull Market ονομάζουμε γενικά μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές παρουσιάζουν σημαντική και διατηρήσιμη ανοδική πορεία.
Σε μια τέτοια περίοδο συχνά υπάρχει αυξημένη αισιοδοξία.
Οι επενδυτές μπορεί να περιμένουν:
ανάπτυξη της οικονομίας,
αύξηση εταιρικών κερδών,
καλύτερες επιχειρηματικές συνθήκες,
ή άλλες θετικές εξελίξεις.
Αυτό μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για επενδύσεις και να υποστηρίξει τις τιμές.
Bull Market δεν σημαίνει ότι όλα ανεβαίνουν
Ακόμη και μέσα σε μια ισχυρή ανοδική αγορά μπορεί να υπάρχουν:
ημερήσιες πτώσεις,
δύσκολες εβδομάδες,
διορθώσεις,
και εταιρείες που χάνουν σημαντικό μέρος της αξίας τους.
Για παράδειγμα, ένας δείκτης μπορεί μακροπρόθεσμα να κινηθεί:
100 → 120 → 110 → 135 → 125 → 150.
Υπήρξαν αρκετές πτώσεις στη διαδρομή.
Η γενικότερη κατεύθυνση όμως παρέμεινε ανοδική.
Τι είναι το Bear Market;
Bear Market ονομάζουμε γενικά μια περίοδο σημαντικής και παρατεταμένης πτώσης των τιμών.
Για ευρείς χρηματιστηριακούς δείκτες χρησιμοποιείται συχνά ως πρακτικός κανόνας μια πτώση περίπου 20% ή περισσότερο από πρόσφατη κορυφή, αν και ο όρος δεν αποτελεί έναν απόλυτο νόμο που εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε αγορά.
Σε μια Bear Market μπορεί να επικρατούν:
φόβος,
αβεβαιότητα,
αρνητικές προσδοκίες,
και μεγαλύτερη αποστροφή προς τον κίνδυνο.
Ένα απλό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι ένας δείκτης βρίσκεται στις:
5.000 μονάδες.
Αν πέσει στις:
4.000 μονάδες
η πτώση είναι:
20%
από την προηγούμενη κορυφή.
Αυτό είναι το είδος της μεταβολής που συχνά συνδέεται με τον χαρακτηρισμό Bear Market για έναν ευρύ χρηματιστηριακό δείκτη.
Bear Market δεν σημαίνει συνεχόμενη πτώση
Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Μέσα σε μια Bear Market μπορούν να υπάρξουν πολύ ισχυρές ανοδικές κινήσεις.
Για παράδειγμα:
100 → 80 → 90 → 70 → 82 → 60.
Από τα 70 στα 82 έχουμε άνοδο περίπου 17%.
Παρόλα αυτά, η μεγαλύτερη εικόνα παραμένει πτωτική.
Αυτές οι ισχυρές προσωρινές ανακάμψεις μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι η πτωτική περίοδος τελείωσε, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο.
Τι μπορεί να προκαλέσει μια Bear Market;
Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία.
Μπορεί να συνδέεται με:
οικονομική ύφεση,
αύξηση επιτοκίων,
πτώση εταιρικών κερδών,
χρηματοπιστωτικές κρίσεις,
υπερβολικές προηγούμενες αποτιμήσεις,
γεωπολιτικά γεγονότα,
ή συνδυασμό πολλών παραγόντων.
Κάθε Bear Market μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Και τι μπορεί να υποστηρίξει μια Bull Market;
Μια ανοδική αγορά μπορεί να συνδέεται με:
οικονομική ανάπτυξη,
αύξηση κερδών,
βελτίωση των προσδοκιών,
χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης,
τεχνολογική ανάπτυξη,
ή μεγαλύτερη διάθεση των επενδυτών να αναλάβουν κίνδυνο.
Αλλά και εδώ δεν υπάρχει ένας μοναδικός παράγοντας που εξηγεί κάθε Bull Market.
Οι αγορές μπορεί να γυρίσουν πριν αλλάξουν οι ειδήσεις
Επειδή οι αγορές προσπαθούν να προεξοφλήσουν το μέλλον, μπορεί να αρχίσουν να ανεβαίνουν ενώ η οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να φαίνεται άσχημη.
Οι επενδυτές μπορεί να αρχίσουν να περιμένουν βελτίωση αρκετούς μήνες αργότερα.
Αντίστοιχα, μια αγορά μπορεί να αρχίσει να πέφτει ενώ τα τρέχοντα οικονομικά στοιχεία εξακολουθούν να φαίνονται καλά, επειδή οι προσδοκίες για το μέλλον έχουν χειροτερέψει.
Ο κίνδυνος του FOMO σε Bull Market
Όταν οι τιμές ανεβαίνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να δημιουργηθεί η αίσθηση:
«Ό,τι αγοράσω θα ανέβει.»
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
υπερβολικό ρίσκο,
μόχλευση,
αγορές χωρίς ανάλυση,
και εγκατάλειψη της διαχείρισης κινδύνου.
Μια ανοδική αγορά μπορεί να κάνει ακόμη και κακές αποφάσεις να φαίνονται προσωρινά σωστές.
Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για έναν αρχάριο.
Ο κίνδυνος του πανικού σε Bear Market
Στην αντίθετη περίπτωση, συνεχόμενες πτώσεις μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση:
«Δεν θα ξανανεβεί ποτέ.»
Ο φόβος μπορεί να οδηγήσει σε αποφάσεις χωρίς σχέδιο.
Για αυτό έχουμε ήδη μάθει ότι πριν επενδύσουμε πρέπει να γνωρίζουμε:
τον χρονικό μας ορίζοντα,
την ανοχή μας στον κίνδυνο,
την κατανομή του κεφαλαίου,
και τον λόγο για τον οποίο κατέχουμε μια επένδυση.
Δεν γνωρίζουμε τον ακριβή πάτο ή την κορυφή
Όπως είδαμε στο Market Timing, είναι πολύ εύκολο να αναγνωρίσουμε μια μεγάλη κορυφή ή έναν μεγάλο πάτο όταν κοιτάμε ένα παλιό γράφημα.
Εκείνη τη στιγμή όμως δεν γνωρίζουμε τι ακολουθεί.
Μια πτώση 15% μπορεί:
να σταματήσει εκεί,
να φτάσει στο 20%,
ή να εξελιχθεί σε πολύ μεγαλύτερη πτώση.
Αντίστοιχα, μια ισχυρή άνοδος μπορεί να συνεχιστεί περισσότερο από όσο περιμένουμε.
Η βασική ιδέα
Bull Market σημαίνει γενικότερα μια σημαντική ανοδική περίοδο.
Bear Market σημαίνει γενικότερα μια σημαντική πτωτική περίοδο.
Αλλά:
Bull Market δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πτώσεις.
Bear Market δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ισχυρές ανοδικές κινήσεις.
Και κανένας από τους δύο όρους δεν μας λέει με βεβαιότητα τι θα συμβεί αύριο.
Ο στόχος δεν είναι να προβλέψουμε τέλεια κάθε αλλαγή από Bull σε Bear Market. Είναι να καταλαβαίνουμε σε τι περιβάλλον βρισκόμαστε, να γνωρίζουμε ότι οι συνθήκες αλλάζουν και να μην εγκαταλείπουμε τη διαχείριση κινδύνου επειδή η αγορά φαίνεται προσωρινά εύκολη ή τρομακτική.
Το επόμενο βήμα είναι να ξεχωρίσουμε τρεις έννοιες που συχνά μπερδεύονται: Pullback, Market Correction και Market Crash — πόσο διαφορετική μπορεί να είναι μια φυσιολογική υποχώρηση από μια μεγάλη πτώση και γιατί δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από την πρώτη ημέρα σε ποια από τις τρεις περιπτώσεις θα εξελιχθεί.