Τι σημαίνει κίνδυνος και απόδοση στις επενδύσεις;
Όταν κάποιος ξεκινά να ασχολείται με τις αγορές, είναι φυσικό να σκέφτεται πρώτα το πιθανό κέρδος.
«Πόσα μπορώ να κερδίσω;»
Η εξίσου σημαντική ερώτηση όμως είναι:
«Πόσα μπορώ να χάσω;»
Η κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στον κίνδυνο και την απόδοση είναι μία από τις σημαντικότερες βάσεις για οποιονδήποτε ασχολείται με επενδύσεις ή trading.
Τι είναι η απόδοση;
Η απόδοση δείχνει πόσο αυξήθηκε ή μειώθηκε η αξία μιας επένδυσης σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο.
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος επενδύει 1.000 ευρώ.
Αν η αξία γίνει 1.100 ευρώ, έχει αύξηση 100 ευρώ ή 10%, πριν υπολογιστούν τυχόν κόστη και φόροι.
Αν όμως η αξία πέσει στα 900 ευρώ, έχει απώλεια 100 ευρώ ή 10%.
Η απόδοση επομένως μπορεί να είναι θετική αλλά και αρνητική.
Τι είναι ο κίνδυνος;
Κίνδυνος είναι η πιθανότητα το πραγματικό αποτέλεσμα να είναι διαφορετικό από αυτό που περιμένουμε και, κυρίως, η πιθανότητα να χάσουμε μέρος ή ακόμη και όλο το κεφάλαιο που έχουμε τοποθετήσει.
Δεν έχουν όλες οι επενδύσεις τον ίδιο κίνδυνο.
Ορισμένα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να παρουσιάσουν σχετικά μικρές μεταβολές, ενώ άλλα μπορούν να χάσουν μεγάλο μέρος της αξίας τους μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Μεγαλύτερη πιθανή απόδοση συνήθως σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο
Αν κάποιος υπόσχεται τεράστιες αποδόσεις με ελάχιστο ή μηδενικό κίνδυνο, χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Στις πραγματικές αγορές δεν υπάρχει υψηλή εγγυημένη απόδοση χωρίς κίνδυνο.
Η δυνατότητα για μεγαλύτερο κέρδος συνήθως συνοδεύεται και από μεγαλύτερη αβεβαιότητα ή πιθανότητα απώλειας.
Για αυτό δεν εξετάζουμε ποτέ μόνο το πιθανό κέρδος.
Εξετάζουμε και τι μπορεί να συμβεί αν η εκτίμησή μας αποδειχθεί λανθασμένη.
Ένα απλό παράδειγμα
Δύο άνθρωποι έχουν από 5.000 ευρώ.
Ο πρώτος τοποθετεί 500 ευρώ σε μια επένδυση υψηλού κινδύνου.
Ο δεύτερος τοποθετεί ολόκληρα τα 5.000 ευρώ στην ίδια επένδυση.
Αν η αξία της επένδυσης πέσει κατά 50%, η ποσοστιαία πτώση είναι ίδια και για τους δύο.
Η επίδραση όμως στα συνολικά τους χρήματα είναι εντελώς διαφορετική.
Ο πρώτος χάνει 250 ευρώ.
Ο δεύτερος χάνει 2.500 ευρώ.
Άρα δεν έχει σημασία μόνο τι αγοράζουμε.
Έχει σημασία και πόσο κεφάλαιο εκθέτουμε στον συγκεκριμένο κίνδυνο.
Οι ζημιές χρειάζονται μεγαλύτερη ανάκαμψη
Υπάρχει ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται.
Αν ένα κεφάλαιο 1.000 ευρώ χάσει 50%, απομένουν 500 ευρώ.
Για να επιστρέψουν τα 500 ευρώ στα 1.000, δεν χρειάζεται άνοδος 50%.
Χρειάζεται άνοδος 100%.
Όσο μεγαλύτερη γίνεται μια ζημιά, τόσο δυσκολότερη γίνεται η ανάκτησή της.
Για αυτό η προστασία του κεφαλαίου έχει τόσο μεγάλη σημασία.
Δεν υπάρχει επένδυση χωρίς κάποιον κίνδυνο
Ο κίνδυνος μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές.
Μπορεί να είναι κίνδυνος πτώσης της αγοράς, αποτυχίας μιας εταιρείας, πληθωρισμού, μεταβολής επιτοκίων, χαμηλής ρευστότητας ή μεγάλης μεταβλητότητας.
Σε ορισμένα προϊόντα υπάρχουν επιπλέον κίνδυνοι, όπως η μόχλευση ή η πιθανότητα απώλειας ολόκληρου του κεφαλαίου.
Για αυτό πριν από οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να γνωρίζουμε όχι μόνο πώς μπορούμε να κερδίσουμε, αλλά και με ποιον τρόπο μπορούμε να χάσουμε.
Πρώτα προστασία του κεφαλαίου
Ένας αρχάριος δεν χρειάζεται να ξεκινά αναζητώντας τη μεγαλύτερη δυνατή απόδοση.
Χρειάζεται πρώτα να μάθει να αναγνωρίζει και να ελέγχει τον κίνδυνο.
Το κεφάλαιο είναι αυτό που μας επιτρέπει να συνεχίσουμε.
Μια μεγάλη ζημιά μπορεί να χρειαστεί πολύ χρόνο για να ανακτηθεί ή να μην ανακτηθεί ποτέ.
Για αυτό η σωστή σειρά σκέψης είναι:
Πρώτα εξετάζουμε τον κίνδυνο. Μετά εξετάζουμε την πιθανή απόδοση.
Και για να εφαρμοστεί αυτή η αρχή στην πράξη, το επόμενο βήμα είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα ολόκληρης της εκπαίδευσης: τι είναι η διαχείριση κινδύνου και πώς προστατεύουμε το κεφάλαιό μας.