Τι είναι το Trading Journal και γιατί πρέπει να καταγράφουμε τις συναλλαγές μας;
Το Trading Journal — ημερολόγιο συναλλαγών είναι ένα αρχείο στο οποίο καταγράφουμε τις συναλλαγές μας και, κυρίως, τη λογική πίσω από τις αποφάσεις μας.
Μπορεί να είναι ένα απλό τετράδιο, ένα spreadsheet ή μια εφαρμογή.
Ο στόχος δεν είναι απλώς να θυμόμαστε πόσα κερδίσαμε ή χάσαμε.
Είναι να μπορούμε να εξετάσουμε αντικειμενικά τι κάναμε, γιατί το κάναμε και αν ακολουθήσαμε το Trading Plan μας.
Γιατί δεν αρκεί η μνήμη;
Μετά από μια συναλλαγή είναι πολύ εύκολο να θυμόμαστε τα γεγονότα διαφορετικά.
Αν κερδίσαμε, μπορεί να πιστέψουμε ότι η ανάλυσή μας ήταν εξαιρετική.
Αν χάσαμε, μπορεί να θεωρήσουμε ότι απλώς ήμασταν άτυχοι.
Η πραγματικότητα μπορεί να είναι διαφορετική.
Μια κακή απόφαση μπορεί να καταλήξει σε κέρδος.
Μια σωστά οργανωμένη συναλλαγή μπορεί να καταλήξει σε ζημιά.
Το Journal μάς επιτρέπει να επιστρέψουμε στα πραγματικά δεδομένα.
Τι μπορούμε να καταγράφουμε;
Για κάθε συναλλαγή μπορούμε να σημειώνουμε βασικές πληροφορίες όπως:
Ημερομηνία και ώρα
Περιουσιακό στοιχείο
Long ή Short
Τιμή εισόδου
Stop-Loss
Στόχος
Μέγεθος θέσης
Ποσό που διακινδυνεύουμε
Τιμή εξόδου
Κέρδος ή ζημιά
Risk/Reward
Αυτά μας δίνουν την αριθμητική εικόνα της συναλλαγής.
Χρειάζεται όμως και κάτι ακόμη.
Καταγράφουμε γιατί κάναμε τη συναλλαγή
Μπορούμε να γράψουμε:
«Η αγορά βρισκόταν σε ανοδική τάση και η τιμή επέστρεψε σε περιοχή που είχα προηγουμένως χαρακτηρίσει σημαντική.»
Ή:
«Μπήκα επειδή η τιμή ανέβαινε γρήγορα και φοβήθηκα ότι θα χάσω την ευκαιρία.»
Η δεύτερη καταγραφή μπορεί να αποκαλύψει FOMO.
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από το να βλέπουμε απλώς ότι η συναλλαγή κέρδισε ή έχασε 50€.
Καταγράφουμε και τα συναισθήματα
Η ψυχολογία αποτελεί μέρος του Trading.
Μπορούμε λοιπόν να σημειώνουμε:
Ήμουν ήρεμος;
Φοβόμουν;
Ένιωθα υπερβολική αυτοπεποίθηση;
Προσπαθούσα να πάρω πίσω προηγούμενη ζημιά;
Μετακίνησα το Stop-Loss επειδή δεν ήθελα να δεχτώ τη ζημιά;
Έκλεισα νωρίτερα επειδή φοβήθηκα ότι θα χάσω το κέρδος;
Με τον χρόνο μπορούν να εμφανιστούν επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς.
Ένα παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι εξετάζουμε 30 συναλλαγές.
Παρατηρούμε ότι στις συναλλαγές που ακολούθησαν κανονικά το Trading Plan το αποτέλεσμα ήταν σχετικά ελεγχόμενο.
Όμως μετά από κάθε μεγάλη ζημιά πραγματοποιούσαμε γρήγορα δεύτερη συναλλαγή με μεγαλύτερη θέση.
Οι συγκεκριμένες συναλλαγές δημιούργησαν το μεγαλύτερο μέρος του Drawdown.
Χωρίς Journal μπορεί να πιστεύαμε ότι:
«Η στρατηγική μου δεν λειτουργεί.»
Τα δεδομένα όμως μπορεί να δείχνουν κάτι διαφορετικό:
το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι σταματούσαμε να ακολουθούμε τη στρατηγική μετά από μια ζημιά.
Κέρδος δεν σημαίνει πάντα καλή συναλλαγή
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος αγνοεί εντελώς το Trading Plan, χρησιμοποιεί υπερβολικά μεγάλη θέση και τελικά κερδίζει 500€.
Αριθμητικά ήταν κερδοφόρα συναλλαγή.
Από πλευράς διαδικασίας όμως μπορεί να ήταν πολύ κακή.
Αν η ίδια συμπεριφορά επαναλαμβάνεται, κάποια στιγμή μια αντίθετη κίνηση μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά.
Για αυτό στο Journal μπορούμε να αξιολογούμε δύο διαφορετικά πράγματα:
Το αποτέλεσμα της συναλλαγής
και
την ποιότητα της απόφασης.
Τι εξετάζουμε μετά από αρκετές συναλλαγές;
Όταν συγκεντρωθούν αρκετά δεδομένα, μπορούμε να εξετάσουμε:
Win Rate,
μέσο κέρδος,
μέση ζημιά,
Risk/Reward,
Expectancy,
Maximum Drawdown,
συνεχόμενες ζημιές,
κόστη συναλλαγών,
και πόσο συχνά ακολουθήσαμε πραγματικά το Trading Plan.
Μπορούμε επίσης να δούμε αν τα αποτελέσματα αλλάζουν ανάλογα με την αγορά, το timeframe ή τις συνθήκες.
Δεν αλλάζουμε στρατηγική μετά από κάθε ζημιά
Αν αλλάζουμε τους κανόνες μετά από κάθε συναλλαγή, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι πραγματικά αξιολογούμε.
Χρειάζεται ένα λογικό δείγμα δεδομένων πριν βγάλουμε συμπεράσματα.
Το Journal μάς βοηθά να κάνουμε αλλαγές βασισμένες σε στοιχεία και όχι σε μία καλή ή κακή ημέρα.
Το Journal είναι εργαλείο μάθησης
Ο σκοπός του δεν είναι να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγξουμε την αγορά.
Ελέγχουμε κάτι διαφορετικό:
τη δική μας διαδικασία.
Δεν μπορούμε να αποφασίσουμε αν η επόμενη τιμή θα είναι υψηλότερη ή χαμηλότερη.
Μπορούμε όμως να καταγράψουμε αν ακολουθήσαμε το σχέδιο, αν διαχειριστήκαμε σωστά τον κίνδυνο και αν επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη.
Αφού μάθαμε να δημιουργούμε Trading Plan και Trading Journal, το επόμενο βήμα είναι να δούμε πώς μπορούμε να δοκιμάσουμε μια ιδέα χωρίς να θεωρήσουμε αμέσως ότι λειτουργεί: τι είναι το Backtesting, ποια είναι τα βασικά λάθη του και γιατί ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα στο παρελθόν δεν εγγυάται κέρδη στο μέλλον.