Τι είναι οι Χρηματιστηριακοί Δείκτες — Stock Market Indexes;
Όταν ακούμε στις ειδήσεις ότι:
«Το χρηματιστήριο ανέβηκε σήμερα»
ή:
«Η αγορά έκλεισε με πτώση»
συνήθως δεν σημαίνει ότι όλες οι μετοχές κινήθηκαν προς την ίδια κατεύθυνση.
Πολλές φορές η αναφορά γίνεται σε έναν χρηματιστηριακό δείκτη — Stock Market Index.
Ένας δείκτης παρακολουθεί την πορεία μιας συγκεκριμένης ομάδας μετοχών και προσπαθεί να μας δώσει μια συνοπτική εικόνα ενός τμήματος της αγοράς.
Ένα απλό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι δημιουργούμε έναν υποθετικό δείκτη που περιλαμβάνει πέντε εταιρείες:
μια τράπεζα,
μια εταιρεία τεχνολογίας,
μια βιομηχανία,
μια εταιρεία τροφίμων,
και μια εταιρεία ενέργειας.
Αντί να εξετάζουμε κάθε μετοχή ξεχωριστά, ο δείκτης μάς δίνει μια συνολική μέτρηση της πορείας αυτής της ομάδας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι εταιρείες κινούνται το ίδιο.
Την ίδια ημέρα μπορεί:
τρεις να ανεβαίνουν,
δύο να πέφτουν,
και ο συνολικός δείκτης να κλείσει θετικά.
Τι είναι ο S&P 500;
Ο S&P 500 είναι ένας από τους γνωστότερους χρηματιστηριακούς δείκτες στον κόσμο.
Περιλαμβάνει περίπου 500 μεγάλες εισηγμένες αμερικανικές εταιρείες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.
Χρησιμοποιείται συχνά ως ένα μέτρο της πορείας των μεγάλων αμερικανικών μετοχών.
Δεν περιλαμβάνει όμως:
όλες τις αμερικανικές εταιρείες,
ούτε όλες τις παγκόσμιες αγορές.
Άρα όταν ο S&P 500 ανεβαίνει, δεν σημαίνει ότι όλες οι μετοχές στον κόσμο ανεβαίνουν.
Τι είναι ο Nasdaq Composite;
Ο Nasdaq Composite περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό εταιρειών που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο Nasdaq.
Έχει σημαντική παρουσία εταιρειών τεχνολογίας, χωρίς όμως να αποτελεί αποκλειστικά τεχνολογικό δείκτη.
Για αυτό η συμπεριφορά του μπορεί να διαφέρει από άλλους δείκτες.
Τι είναι ο Dow Jones;
Ο Dow Jones Industrial Average — DJIA είναι ένας ακόμη γνωστός αμερικανικός δείκτης.
Περιλαμβάνει πολύ μικρότερο αριθμό μεγάλων εταιρειών σε σχέση με τον S&P 500.
Έχει επίσης διαφορετικό τρόπο υπολογισμού.
Αυτό μας δείχνει ότι δύο δείκτες που παρακολουθούν την ίδια χώρα μπορούν να παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα.
Δεν υπολογίζονται όλοι οι δείκτες με τον ίδιο τρόπο
Υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι στάθμισης.
Μία συνηθισμένη προσέγγιση είναι η στάθμιση με βάση τη χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση — Market Cap.
Σε έναν τέτοιο δείκτη, οι μεγαλύτερες εταιρείες μπορούν να έχουν μεγαλύτερη επίδραση στην κίνησή του.
Ας υποθέσουμε ότι ένας δείκτης περιλαμβάνει:
μία τεράστια εταιρεία,
και εννέα πολύ μικρότερες.
Αν η μεγάλη εταιρεία ανέβει σημαντικά, μπορεί να επηρεάσει τον δείκτη περισσότερο από μια αντίστοιχη μεταβολή μιας μικρότερης εταιρείας.
Μπορεί ο δείκτης να ανεβαίνει ενώ πολλές μετοχές πέφτουν;
Ναι.
Ας υποθέσουμε ότι ένας δείκτης έχει 100 εταιρείες.
Οι 60 πέφτουν.
Οι 40 ανεβαίνουν.
Αν όμως ανάμεσα στις 40 βρίσκονται μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες του δείκτη και σημειώνουν ισχυρή άνοδο, ο συνολικός δείκτης μπορεί να ανέβει.
Για αυτό μερικές φορές εξετάζεται και το Market Breadth — Εύρος της Αγοράς.
Με απλά λόγια, εξετάζουμε πόσες μετοχές συμμετέχουν πραγματικά στην άνοδο ή την πτώση.
Ένας δείκτης δεν είναι από μόνος του επενδυτικό προϊόν
Ο δείκτης είναι ουσιαστικά μια μέτρηση που ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες.
Δεν αγοράζουμε συνήθως «τον αριθμό του δείκτη» απευθείας.
Υπάρχουν όμως προϊόντα που προσπαθούν να παρακολουθούν την απόδοσή του, όπως ορισμένα:
ETFs
και
Index Funds.
Αν ένα ETF ακολουθεί τον S&P 500, προσπαθεί να προσφέρει έκθεση στην πορεία του συγκεκριμένου δείκτη, αφαιρώντας φυσικά τα σχετικά κόστη και λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο λειτουργίας του προϊόντος.
Οι εταιρείες ενός δείκτη μπορούν να αλλάξουν
Ένας χρηματιστηριακός δείκτης δεν είναι απαραίτητα μια στατική λίστα που παραμένει ίδια για πάντα.
Ανάλογα με τους κανόνες του:
εταιρείες μπορούν να προστεθούν,
εταιρείες μπορούν να αφαιρεθούν,
και οι σταθμίσεις μπορούν να αλλάξουν.
Έτσι ένας δείκτης μπορεί να εξελίσσεται μαζί με την αγορά που προσπαθεί να αντιπροσωπεύσει.
Τι σημαίνουν οι «μονάδες» ενός δείκτη;
Μπορεί να ακούσουμε:
«Ο δείκτης βρίσκεται στις 5.000 μονάδες.»
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγοράσουμε τον δείκτη για 5.000€.
Οι μονάδες προκύπτουν από τη μαθηματική μεθοδολογία υπολογισμού του συγκεκριμένου δείκτη.
Για τον επενδυτή έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία η ποσοστιαία μεταβολή.
Για παράδειγμα:
5.000 → 5.250
σημαίνει άνοδο:
5%
ανεξάρτητα από το ότι ο δείκτης εκφράζεται σε χιλιάδες μονάδες.
Οι δείκτες μάς βοηθούν να συγκρίνουμε αποτελέσματα
Ένας δείκτης μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως Benchmark — Σημείο Αναφοράς.
Ας υποθέσουμε ότι ένα χαρτοφυλάκιο είχε απόδοση:
+6%
σε έναν χρόνο.
Από μόνο του αυτό ακούγεται θετικό.
Αν όμως ένας κατάλληλος συγκρίσιμος δείκτης είχε:
+15%
η εικόνα είναι διαφορετική.
Αντίθετα, αν ο δείκτης είχε:
−10%
ενώ το χαρτοφυλάκιο:
−3%
πάλι έχουμε διαφορετικό πλαίσιο.
Η επιλογή του κατάλληλου benchmark έχει σημασία, επειδή δεν είναι λογικό να συγκρίνουμε εντελώς διαφορετικές επενδύσεις σαν να έχουν τον ίδιο κίνδυνο και στόχο.
Ένας δείκτης δεν αντιπροσωπεύει ολόκληρη την οικονομία
Αυτό είναι επίσης σημαντικό.
Το χρηματιστήριο και η πραγματική οικονομία συνδέονται, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Ένας χρηματιστηριακός δείκτης μπορεί να ανεβαίνει ενώ:
ορισμένες επιχειρήσεις δυσκολεύονται,
η ανεργία αυξάνεται,
ή συγκεκριμένοι κλάδοι βρίσκονται σε ύφεση.
Οι αγορές προσπαθούν επίσης να προεξοφλήσουν το μέλλον.
Άρα η πορεία ενός δείκτη δεν αποτελεί πλήρη εικόνα της οικονομικής κατάστασης μιας χώρας.
Η βασική ιδέα
Ένας χρηματιστηριακός δείκτης είναι ένας τρόπος να παρακολουθούμε οργανωμένα μια ομάδα μετοχών.
Για να τον κατανοήσουμε σωστά, πρέπει να γνωρίζουμε:
Ποιες εταιρείες περιλαμβάνει;
Πώς επιλέγονται;
Πώς σταθμίζονται;
Ποιο τμήμα της αγοράς αντιπροσωπεύει;
Και πόσο ευρεία είναι πραγματικά η συμμετοχή στην κίνησή του;
Όταν ένας δείκτης ανεβαίνει, δεν σημαίνει ότι ανεβαίνουν τα πάντα. Και όταν πέφτει, δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία της αγοράς χάνει αξία. Ο δείκτης είναι μια συνοπτική εικόνα ενός συγκεκριμένου τμήματος της αγοράς, όχι ολόκληρη η αγορά ούτε ολόκληρη η οικονομία.
Το επόμενο βήμα είναι να εξετάσουμε τι σημαίνουν Bull Market και Bear Market, πότε λέμε ότι μια αγορά βρίσκεται σε ανοδική ή πτωτική περίοδο και γιατί μια Bull Market μπορεί να έχει ισχυρές πτώσεις ενώ μια Bear Market μπορεί να παρουσιάζει εντυπωσιακές προσωρινές ανόδους.